De nieuwste boeken van 2017

In het najaar verschenen weer een aantal mooie nieuwe boeken die ook waardevolle titels kunnen worden voor de diverse literatuurlijsten op het VO. We belichten natuurlijk enkele nieuwe boeken die per niveau ingezet kunnen worden. Oplettende volgers zullen vooral aanvullingen tegenkomen voor Mavo 3 en 4 en voor de bovenbouw van Havo/VWO.

Nieuw naslagwerk is “Queer”, een bundel met vierenveertig LHBT-hoogtepunten uit de naoorlogse literatuur van Nederland en Vlaanderen, samengesteld en ingeleid door Nienke van Leverink en Xandra Schutte. In haar recensie in de Volkskrant van Queer vraagt Peris Bekkering zich af of deze bundel op dit moment wel nodig of gerechtvaardigd is. En of de keuze van de fragmenten wel voldoende duiding geeft aan de ontwikkeling van het naoorlogse LHBT-boek. Mijn wedervraag is of dat nodig is daar waar docenten extra en/of nieuwe titels zoeken om hun leerlingen te voeden met boeken die diversiteit bieden, hoewel soms alleen met kennis van de auteur. En als we het dan toch over de afzender hebben, terecht stelt Bekkering vast dat het recente aanbod in vooral feminien en jong is. van Leferink en Schutte voeren er een aantal op in hun bundel: Hanna Bervoets, Ellen Deckwitz, Lieke Marsman, Nina Polak, Hannah van Wieringen. Genoeg namen om blij van te worden, genoeg stemmen waar leerlingen zich meer kunnen identificeren, de Nederlandse literatuur floreert!

 

 

 

 

 

 

 

Drie nieuwe titels uit de cursus ‘Leesbevordering in het VMBO, dat werkt!’

Made by Indira – Twee perspectieven, heel herkenbaar en eigentijds probleem: Modemeisje Terra leert hoe haar leeftijdsgenootje in India wordt uitgebuit. Primark en kinderarbeid  versus naïviteit en/of egoïsme.
Dex – Vrolijk boek, jongensperspectief, vriendschap, Dex wil eigenlijk naar het VMBO maar moet naar de havo…  De kantine, tosti’s en broodjes kroket zijn in eerste instantie de sleutelwoorden voor de schoolcarrière van Dex.
Niet thuis – Alle bruggers kennen deze auteur, nu weliswaar geen school als podium, maar een tehuis voor kinderen met een haakje,  de samenwerking tussen de kinderen om ‘grotemensenproblemen’ op te lossen kennen we al uit de schoolboeken van Jacques.

Abdelkader Benali – Mijn naam is Leo
Annemarie Bon – Free run
Khalid Boudou – Iedereen krijgt klappen
Caja Cazemier – Verboden terrein / Mission Impossible / Made by Indira
Bibi Dumon Tak – Latino King
Inez van Loon – Scatewise (5 delige serie)
Rom Molemaker – Moord op school / Uit de schaduw / De kleur van bloed
Marieke Nijkamp – 54 minuten / Voor ik je loslaat
Mijke Pelgrim – Dex
Vrank Post – Bad boys for life / Headshot
Anouk Saleming – Paradise now!
Marlies Slegers – Onder mijn huid / Vijftien
Barry Smit – Om het nu
Marcel Vaarmeijer – Wendy’s moeder
Jacques Vriens – Niet thuis

 

 

 

 

 

 

 

Drie nieuwe boeken van Nederlandse auteurs, ook geschikt voor Mavo 3/4 leerlingen

Otis – Veel nationaliteiten, veel talen, jongerencultuur, jongensperspectief, een aantal fijne onwaarschijnlijkheden, snelle handeling (waardoor het boek een  beetje rommelig lijkt te worden), “Heeft ie nou net z´n moeder vermoord?” Net als in zijn eerste boek is ‘verwaarlozing’ een belangrijk thema. Auteur is heel bereikbaar, ook fijn!
Voor ik je loslaat – Opvolger van een sensationeel eerste boek, veel persaandacht, veel aandacht in de social media. Alaska, sneeuw en kou bieden genoeg elementen om er een beklemmend en naargeestig verhaal van te maken. Al dan niet verstuurde brieven, eerdere gesprekken en andere stijlmiddelen maken dat het weer een lekker beklemmende thriller  wordt.
Schwung – Hoe creëer je succes? Nou gewoon, met branie, Excell-sheets en wat creativiteit! In een lichte stijl, maar een voortdurend dreigende ondertoon, zet de auteur sterke personages neer. In dit verhaal gaat het alleen maar om winstcijfers, negatieve resultaten bestaan niet. Lekker ongemakkelijk sfeertje, net als in het vorige boek van van Stralen, ‘Tankstelle’. Zie ook de recensie op De Leesfabriek

Dirk Bracke – De bruid / De martelaar
Auke Hulst – Slaap zacht, Johnny Idaho
Geert Klaassen – De zilveren raaf
Koos Meinderts – De zee zien / Lang zal ze leven
Mirjam Mous – Het Eos project
Martijn Niemeijer – Otis
Marieke Nijkamp – 54 minuten / Voor ik je loslaat
Daan Remmerts de Vries – Geest
Jelmer Soes – Lichaam van licht
Auke van Stralen – Tankstelle / Schwung
Michiel Stroink – Of ik gek ben / Tilt
Buddy Tegenbosch – Lifestream
Peter Terrin – Monte Carlo
Elfie Tromp – Underdog
Esther Walraven – Daan en Nadia

 

 

 

 

 

 

 

Drie nieuwe boeken, die geschikt zijn voor 3 en 4 VWO / 4 HAVO, deels gekozen uit de bundels van Brands, Giphart en van Leverink

Onder een hemel van sproeten –   Bij Boogers is het nooit echt vrolijk… maar ook nu is er behalve jeugdtrauma’s, racisme en depressie de troost van muziek en boeken. Opvallend is dit keer de rol van de natuur. Boogers maakt slim gebruik van tijdsprongen en perspectiefwisseling en voert daardoor de spanning steeds verder op. Zie ook de recensie op De Leesfabriek
Vrije val –  Een verhaal over schuld en boete tegen de achtergrond van de Bijlmerramp. Twee jonge meisjes raken tegen wil en dank met elkaar vervlochten en kunnen elkaar daarna niet meer loslaten. Mooie psychologische schets van de verhoudingen, het verhaal  culmineert in een bijna spannende omkering  van de rollen. Zie ook de recensie op Books and Bubbles
De notaris en het meisje – Goede historische roman, fijne proporties voor een jongere lezer, het boek straalt kracht uit, maar gaat ook steeds zwaarder wegen wanneer Groningse Anna in het prostitutiecircuit van Amsterdam terecht komt. Zie ook de recensie op De Leesfabriek

Alex Boogers – Alleen met de goden / Onder een hemel van sproeten
Johan Faber – De veteraan
Ronald Giphart – Harem
Toine Heijmans – Pristina
Martine de Jong – De mannen van Raan
Roelof ten Napel – Het leven zelf
Anne Nijzen – Vrije val
Patrick Pauw – De terugkeerling
Auke van Stralen – Tankstelle/ Schwung
Peter-Paul Rauerda – De negen kamers
Jaap Robben – Birk
Michiel Stroink – De notaris en het meisje
Peter Terrin – Monte Carlo
Elfie Tromp – Underdog
Solomonica de Winter – Achter de regenboog

 

 

 

 

 

 

 

Nog drie titels voor 3 en 4 VWO, boeken en auteurs, deels gekozen uit de bundels van Brands, Giphart en Leverink

Ivanov – Bervoets vertelt het schimmige verhaal over de wetenschapper die mens en aap probeert te kruisen. ‘Ivanov’ is een vlot verteld verhaal over goed en kwaad, over ethiek in de wetenschap. Student Felix raakt verstrikt in geheimen en verleiding terwijl hij probeert zichzelf uit te vinden, in liefde en de groei naar volwassenheid. Bervoets heeft hier weer een curieus gegeven bij de horens gevat. Zie ook de recensie op De Leesfabriek 
Verkruimeld land – Als in een estafette geven de personages in dit verhalenboek steeds het woord door aan een volgende verteller. In een harde wereld waar echter ook het geluk op elke hoek van de straat te vinden is hopen de vertellers ook hun eigen geluk te vinden. Maak kennis met het echte leven in dit boek over sterke mensen! Zie ook de recensie op De Leesfabriek
Voorland – Kun je een eeuwige cyclus doorbreken? De individuele mens als schakel tussen verleden en toekomst lijkt nietig. Is in de ketting ‘grootvader, vader, kleinzoon, etc’, een van de schakels zélf in staat een breuk te forceren? Leven en dood, ziekte en gezondheid worden met literaire stijlmiddelen aangepakt om de breuk te realiseren. Zie ook de recensie op Tzum

Bernlef – Een onschuldig meisje
Hanna Bervoets – Alles wat er was / Efter / Ivanov
Renate Dorrestein – Reddende engel
Esther Gerritsen – Roxy
Auke Hulst – Kinderen van het ruige land / Slaap zacht, Johnny Idaho
Eva Kelder – Het leek stiller dan het was
Sytske van Koeveringe – Het is maandag vandaag
Piter Kranenborg – Astronaut (verhalen)
Nina Polak – We zullen niet te pletter slaan
Henk Rijks – De luizenvader
Aya Sabi – Verkruimeld land
Barry Smit – Tahrir
Vincent van Warmerdam – De plectrumfabriek
Tommy Wieringa – De dood van Murat Idrissi
Octavie Wolters – Voorland

 

 

 

 

 

 

 

Drie boeken, die net wat moeilijker zijn, voor 5 en 6 VWO en 5 HAVO, ook weer gedeeltelijk uit de bundel van Brands

Duizend vaders – Jonge dochter van bootvluchtelingen raakt verstrikt in de ellende van haar verdwenen vader en psychisch gestoorde moeder. In Nederland weet de Chinese maffia haar familie toch nog te vinden en te midden van gokkers en hoertjes probeert het opgroeiende meisje te overleven met een bloeiende fantasie als enige reddingsboei. Magisch realisme op een zompige Hollandse bodem.  Heerlijk bombastisch. Zie ook de recensie op Hebban
En we noemen hem – De zoektocht van de auteur naar het ware verhaal achter de familiemythe van de ‘Bommenneef’ eindigt in ‘Verzetsheld valt van voetstuk’. Maar er is meer, wat is fictie, wat is feit in deze roman? Slimme constructie helpt om de aandacht vast te houden en de spanning op te bouwen. Lieveling van recensenten en van veel particuliere lezers! Zie ook de recensie op Tzum
Probeer om te keren – In verbondenheid toch langs elkaar leven, in het dorp van Eline zoals op veel plaatsten in Nederland gebeurt het. De moeder van de laagbegaafde Michelle legt een claim op Eline, die zich daar niet aan weet te ontworstelen. Hoe handhaven de personages in deze roman zich? Met alle verwachtingen en hoop die iedereen toch koestert? Of niet? Over vertrouwen en vriendschap, maar ook over al niet loslaten. Zie ook de recensie op De Leesfabriek

Nhung Dam – Duizend vaders
Anne-Gine Goemans – Honolulu King
Marjolijn van Heemstra – En we noemen hem
Bregje Hofstede – De hemel boven Parijs
Auke Hulst – En ik herinner me Titus Broederland
Murat Isik – Wees onzichtbaar
Bertram Koeleman – De huisvriend
Thomas Lieske – Door de waterspiegel
Hannah van Munster – Onder de dreven
Ilja Leonard Pfeiffer – La Superba
Marijn Sikken – Probeer om te keren
Menno van der Veen – Rimpelgeweld
Ivo Victoria – Billie en Seb
Niña Weijers – De consequenties
Inge Schilperoord – Muidhond

Geplaatst in Advies op maat, Bibliotheek, Boekhandel, De Leesfabriek, Jongerenliteratuur | Getagged , , , , , , , , , , , | Een reactie plaatsen

Cursus ‘Lezen kan beter’

Sinds deze week kunnen lees-mediaconsulenten en adviseurs educatie die actief zijn binnen het VO zich inschrijven voor een attractieve cursus die inzoomt op leesplezier en leesmotivatie voor jongeren. Lezen kan beter! dompelt je onder in de ontwikkelingen rond Young Adult lezers: projecten, werkvormen, evenementen en heel veel achtergrondkennis.

DBOS Lezen kan beter Goes 1Het zwaartepunt ligt daarbij op het VMBO, maar ook havo en vwo zullen aandacht krijgen. Het Leesbureau is een van de mede-ontwikkelaars van deze opleiding die geïnitieerd wordt door Kunst van Lezen en in het najaar voor het eerst van start gaat.

Lezen kan beter! is een driedaagse cursus waarbij je getraind wordt door specialisten als Carolien Krikhaar, Floor van Renssen, Peter van Duijvenboden, Liselotte Dessauvagie en John Schrijnemakers van Het Leesbureau.
Cursusdata zijn 31 oct., 7 nov. en 12 dec. Schrijf je meteen in, of in ieder geval vóór 30 september! Check de info via de site van de Bibliotheek op school.

En… wat levert deze cursus je op? Na afloop van deze opleiding heb je:
• up to date informatie over Young Adult Literature;
• kennisgenomen van diverse landelijke en lokale projecten, producten en activiteiten rond   leesbevordering;
• alle ins en outs uitgewisseld met collega’s rond projecten en activiteiten met betrekking       tot leesplezier in het vo; wat werkt, wat werkt niet, tips, flops en succesnummers;
• vanuit het docentperspectief ervaren hoe er gewerkt wordt aan leesmotivatie en literaire     competentie;
• ervaren wat de nieuwste digitale didactische werkvormen zijn en hoe je dit in kunt zetten.

 

 

Geplaatst in Bibliotheek, De Leesfabriek, Jongerenliteratuur, Voortgezet onderwijs | Een reactie plaatsen

Training ‘Leesbevordering in het VMBO, dat werkt!’

In opdracht van Kunst van Lezen ontwikkelde John Schrijnemakers van Het Leesbureau in 2014, samen met Liselotte Dessauvagie van Dessgevraagd, een training leesbevordering voor docententeams. Leesbevordering in het VMBO, dat werkt! werd de afgelopen drie jaar over heel Nederland uitgerold binnen het project de Bibliotheek op School, specifiek voor het VMBO.

Cursus HorstDe training van twee dagdelen vindt plaats in het kader van het programma’de Bibliotheek op school – voortgezet onderwijs’ van Kunst van Lezen. Binnen dit programma werken de school en bibliotheek nauw samen om een goede leesomgeving voor de leerlingen te creëren, zodat lezen uitdagend en interessant wordt, en een vanzelfsprekend onderdeel van het onderwijs. De training is een onderdeel van de stimuleringsregeling ‘de Bibliotheek op school voor vmbo-scholen’ die via de Bibliotheek wordt aangeboden.

Wat levert de training op?
• Kennis over de achtergronden van leesmotivatie, leesplezier en vrij lezen
• Kennis over een geschikte leesomgeving en een aanzet voor een goed leesplan
• Aangescherpte collectiekennis waarbij veel nieuwe titels aan bod komen
• Tips en ideeën die direct toepasbaar zijn in de klas en op school
• Kennismaking met diverse leesbevorderingsprojecten
• Plan om als team gezamenlijk op de hoogte te blijven van de uitkomsten
• Een enthousiast en gemotiveerd team om van leesbevordering in het vmbo werk te maken!

Ook het komend jaar zal “Leesbevordering in het het VMBO, dat werkt!” op meer dan 20 scholen in Nederland gerealiseerd worden. Voor vragen over de Bibliotheek op school – voortgezet onderwijs kunt u contact opnemen met Marleen Wijnen, projectleider, info-vo@debibliotheekopschool.nl.

VMBO 1 VMBO 2

Geplaatst in Bibliotheek, Geen categorie, Jongerenliteratuur, Makkelijk lezen, Voortgezet onderwijs | Een reactie plaatsen

Trending: #HetVakNederlands

Fuck de canon 2“Het vak Nederlands moet op schop” is niet alleen de titel van een manifest dat door Theo Witte, een van de invloedrijkste publicisten over datzelfde vak, in Groningen op de Dag van Taal Kunst en Cultuur werd gepresenteerd, maar ook de essentie van de discussie die afgelopen dagen losbarstte na een column van Christiaan Weijts met de titel “De boekenlijst is misdadig, fuck de canon”. De social media stonden er bol er van en in de besloten groepen op FB rolden voor- en tegenstanders van de ‘stelling’ over elkaar heen. Ook ik mengde me in de discussie en trof daar diverse opponenten. Uiteindelijk concludeerden we dat we eigenlijk veel meer deelden dan dat we van elkaar verschilden in onze mening over wat er met het vak aan de hand was.

Toen ik, ver terug in de vorige eeuw, Nederlands studeerde dacht een aantal (wetenschappelijk) docenten er vast goed aan te doen: binnen het vak waren literatuurgeschiedenis en ook de canon speerpunten, leesplezier was (is?) van ondergeschikt belang. Het heeft niet veel geholpen… Ik ben zelfs overgestapt naar psycholinguïstiek omdat ik dan tenminste geen poëzie tot vier lagen achter de komma hoefde te analyseren of me hoefde te verdiepen in Taalbeheersing (heet dat tegenwoordig nog zo?). Ik denk dat ik het Nederlands vrij redelijk beheers, maar mijn brede belangstelling voor de Nederlandse letteren heb ik niet te danken aan de opleiding Neerlandistiek. Eerder aan een VO-docent Nederlands die herkende dat zijn leerling graag alles van de Vlaamse magisch-realistische schrijvers las en er daarna, tijdens het examen, diep op inging. En die “andere doelen”? Die kwamen daarna als vanzelf. Datzelfde zag ik overigens bij een van onze jongens die heel gemakkelijk wiskunde en natuurkunde tot zich nam, maar dan weer net niet het boekje van zijn docent volgde. Via het HBO is hij in het WO terecht gekomen en is hij een jaar of vijf geleden cum laude afgestudeerd. Ergo, zoals mediathecaris Tilly Osinga het in de discussie ook al stelde: “literaire competentie en leesplezier hoeven elkaar niet uit sluiten”. Maar leesplezier (en dus leesmotivatie) wordt wel vaak vergeten of overgeslagen onder het mom van: “het hoeft niet leuk te zijn”. Mijn stelling is dat het wél leuk moet zijn. Pas dan neem je ze mee en kun je ze bijna alles aanreiken en leren wat jijzelf ook belangrijk vindt.

Terug naar de actualiteit!
De hashtag #kominverzet was hier heel goed van toepassing geweest, ware het niet dat een peroxide politicus die hashtag al had geconfisqueerd! Ja, het was na die column wel een voorspelbare reactie van veel docenten. Natúúrlijk hebben zij het beste met hun leerlingen voor. Dus dacht ik “OK, spartel even tegen, het was ook een lekker eenzijdige column, zoals columns overigens ook horen te zijn…”. Nu ben ik zelf geen docent, maar ik kom wel op veel scholen en zie en hoor dat nog heel veel docenten met diezelfde titels van diezelfde canon en dezelfde vier kantjes van die leeslijst van die gymnasiumleerling uit Weijts’ column aankomen. Ook in 2016. Ik kom nog heel wat docenten tegen die niet verder denken dan ‘lezenvoordelijst.nl’ (overigens ook van Theo Witte) en hun leerlingen met dat kluitje het riet insturen. En ik kom helaas nog heel wat leerlingen tegen die net zo beteuterd kijken als die gymnasiumleerling (en dan heb ik het nog niet over leerlingen uit havo 4 of VMBO 3). “Leve een goede mediathecaris”, denk ik dan… De terreur van ‘de’ lijst bestaat dus nog steeds en het is te hopen dat steeds meer docenten zich realiseren dat zij als belangrijkste bemiddelaar een cruciale rol spelen bij leesmotivatie en leesplezier.

De lezer is niet dood
De lezer is niet dood 2Behalve reaguren op social media heb ik daarom nog even wat toegevoegd aan de discussie: lees het schotschrift van Alex Boogers, “De lezer is niet dood” (slechts 5 euro in de boekhandel…). Lieve docenten, neem de moeite om die 50 pagina’s van Alex te lezen (over ‘De docent als een vonk waarmee hij het licht in een leerling kan aansteken.’) en schaf daarna voor de mediatheek het hele oeuvre van Alex aan om jouw leerlingen te boeien met eigentijdse literatuur. Of nog beter: nodig hem uit om op school te komen praten over literatuur en lezen, over jongeren die wel willen lezen en over docenten die hen de weg kunnen wijzen!

Alex 3
Lees het manifest via ‘Neder-L’, Elektronisch tijdschrift voor de neerlandistiek sinds 1992.

En omdat ik het toch niet kan laten: lees op De Leesfabriek wat jongeren zelf vinden van Alex’ boeken! Vrijwel alle boeken van Boogers zijn daar besproken 🙂

Geplaatst in Boekhandel, De Leesfabriek, Jongerenliteratuur, Voortgezet onderwijs | Getagged , , , , , , | Een reactie plaatsen

Themaboeken bij je eigen praktijkl

Midden in de Kinderboekenweek zat ik bij de 20102015 003tandarts. Soms moet dat even gebeuren, maar bij mijn tandarts is dat geen straf. Je mond valt vanzelf open bij het zien van de fantastische keuze aan kinderboeken die hij verzameld heeft. Kinderboeken over tanden, over poetsen, over de tandarts… Daarom maakte ik een kort filmpje over het waarom van dit prachtige behang. Of zou het toch meer dan puur behang zijn? Natuurlijk is het meer. Hans Beukers vertelt het u zelf!

En inmiddels zijn er weer wat nieuwe boeken die tandarts Hans aan zijn verzameling kan toevoegen. Voor de jongsten is er een uiterst simpel maar effectief boekje van Uitgeverij Veltman: “Hoe poets ik mijn tanden?”, inclusief een borstel en een ‘gebitje’met kartonnen tandjes om echt te kunnen oefenen. Dan is er een ‘schools’boekje over het nut van tandenpoetsen van Uitgeverij Corona en verder nog een hilarisch verhaal voor kinderen vanaf een jaar of negen over “De waanzinnige tandarts” van de Engelse comedian David Walliams. Een uitgave van Clavis Uitgeverij. Succes verzekerd!

Hoe poets ik mijn tanden

Waarom moet ik

De waanzinnige tandarts

Geplaatst in Advies op maat, Boekhandel, Primair onderwijs, Uitgeverij | Een reactie plaatsen

Brands’ en Giphart’s keuze

Deze week kreeg ik van een mediatheekmedewerkster de vraag naar wat Nederlandse titels die juist voor 3e en 4e klas VWO-leerlingen interessant zouden zijn. “We willen ze tenslotte aan het lezen houden”. En dan liefst net een stap verder dan het gemiddelde jeugdboek of de zoveelste Young Adult roman. Natuurlijk wil ik op een ander moment graag een lans breken voor goede jeugdliteratuur op het voortgezet onderwijs (Hoera voor de Gouden Lijst!) of zelfs voor het toestaan van vertaalde boeken… maar deze vraag kwam echt voort uit de behoefte om bruikbaar materiaal in handen te hebben om in gesprek te gaan met docenten van haar school. Wat kunnen we ze laten lezen dat de goedkeuring van veel docenten wegdraagt, wat sluit aan bij de belangstellingssfeer van de jongeren, wat heeft voldoende kwaliteit om met voorrang op DE lijst te mogen? Het treft dat er afgelopen maand een mooi overzicht verscheen van de hand van Wim Brands. “De Nederlandse literatuur van de 21ste eeuw, de nieuwe schrijvers van het nieuwe millenium”, samengesteld door Wim en Nicci Brands, inderdaad vader en dochter. Behalve de bundel van Wim Brands kan ik jullie ook nog aanraden “De Nederlandse coming-of-age Literatuur in 100 verhalen”. Verzameld door Ronald Giphart, verscheen deze bundel een jaartje geleden bij Prometheus. Niet alles is echt recent, maar ook de meeste titels uit deze tweede bundel zijn zeker interessant voor 3 en 4e klas VWO-leerlingen. En natuurlijk kan ik alleen maar benadrukken dat iedereen eerst zelf ook wat titels van deze (of andere) lijsten zelf leest.

Min of meer recent verschenen boeken, die geschikt zijn voor 3 en 4 VWO (en 4 HAVO)

Frank Gunning – Meisje van glasDe Nederlandse Literatuur Brands
Leon Verdonschot – Alles van elkaar
Dimitri Verhulst – Kaddisj voor een kut
Ernest van der Kwast – De ijsmakers
Myrthe van de Meer – PAAZ / Kalf / Up
Nina Polak – We zullen niet te pletter slaan
Ralph Mohren – Tonic
Anna Drijver – Ei
Jaap Robben – Birk
Peter Terrin – Monte Carlo
Martine de Jong – De mannen van Raan
Alex Boogers – Alleen met de goden (wel erg dik!)
Johan Faber – De veteraan
Geertje Kindermans – De lieve vrede
Ronald Giphart – Harem
Marita de Sterck – Valavond (Vlaams !)De mannen van Raan
Els Beerten – Een mens is genoeg (Vlaams !)
Peter Zantingh – De eerste maandag van de maand
Anuar – Op zoek naar mijn voorhuid
Elke Geurts – De weg naar zee
Toine Heijmans – Pristina
Esma Linneman – Muse
Gerwin van de Werf – Luchtvissers

Nog meer voor 3 en 4 VWO, boeken en auteurs gedeeltelijk gekozen uit de bundel van Wim Brands
(laat de docenten de door Brands en Giphart gekozen fragmenten lezen !!)

Walter van den Berg – Van dode mannen win je nietGiphart Coming of age
Bernlef – Een onschuldig meisje
Hanna Bervoets – Alles wat er was / Efter
Thijs de Boer – Ketamine
Emma Curvers – Iedereen kan schilderen
Anne van den Dool – Achterland
Wilma Geldof – Elke dag een druppel gif
Esther Gerritsen – Roxy
Toine Heijmans – Op zee
Philip Huff – Niemand in de stad
Auke Hulst – Kinderen van het ruige land / Slaap zacht, Johnny Idaho
Eva Kelder – Het leek stiller dan het was
Renee Kelder – De parttime-junkie
Shira Keller – M.
Barry Smit – Om het nu
Christine Otten – Rafael La Superba
Job Breemer ter Steege – De dolfijnen
Auke van Stralen – Tankstelle
Vroukje Tuinman – De rouwclub

Boeken die net wat moeilijker zijn, voor 5 en 6 VWO en 5 HAVO, ook weer gedeeltelijk uit de bundel van Brands

Erik Jan Harmens – Hallo muur
Nina Weijers – De consequenties
Kees van Beijnum – De offers
Gustaaf Peek – Godin, Held
Sander Kollaard – Stadium IV
Renate Dorrestein – Weerwater
Annelies Verbeke – Dertig dagen
Bregje Hofstede – De hemel boven Parijs Boy
Philip Huff – Boek van de doden
Bertram Koeleman – De huisvriend
Thomas Lieske – Door de waterspiegel
Hanna Loontjes – Misschien wel niet
Renee van Marissing – Strak blauw
Jan van Mersbergen – Naar de overkant van de nacht
Hannah van Munster – Onder de dreven
Naomi Perquin Boekwijt – Hoogvlakte
Yves Petry – Liefde bij wijze van spreken
Ilja Leonard Pfeiffer – La Superba
Anton Valens – Het boek Ont
Wytske Versteeg – Boy
Christiaan Weijts – Art. 258b. / De linkshandigen

Geplaatst in Bibliotheek, Jongerenliteratuur, Voortgezet onderwijs | Getagged , , , , , | Een reactie plaatsen

Slimme leestips voor jongeren vanaf een jaar of 15

Allemaal klaar met je school(werk), de laatste examens gedaan, al dan niet geslaagd, maar wel toe aan een tijdje relatieve rust? Dan snak je natuurlijk naar zon of zee of strand… maar wel altijd een stapeltje lekkere boeken die niks met school te maken hebben. Al blijft het natuurlijk leuk als dat boek uiteindelijk wel te gebruiken is voor de een of andere lijst, of zinvol blijkt te zijn voor een latere school/studieopdracht. ‘Efficiëntie’ is een concept dat niet alleen bruikbaar is door mensen die groter zijn gegroeid, maar zéker ook voor jongeren die altijd tijd tekort komen om al die leuke, spannende, romantische, sportieve en culturele activiteiten te combineren. In het kader van de efficiëntie geef ik hier daarom meer dan 20 tips voor lekker lezen. Wil je iets meer weten over de titel van jouw voorkeur? Een aantal van deze boeken is al gerecenseerd door de Zomerlezen jongeren van De Leesfabriek, of de recensies staan op de rol om gepubliceerd te worden. Wanneer er nog geen link aan de leestip van jouw keuze vastzit, gaat die in de loop van de komende weken alsnog verbonden worden, zodra er tenminste een recensie gepubliceerd is. Ook de jongeren van de Leesfabriek hebben namelijk vakantie…

En als jij zo ongeveer tussen de 15 en 25 jaar bent en óók graag leest… dan wil je misschien ook meelezen en meeschrijven aan recensies om je leesplezier te delen met andere jongeren. Reageer dan door een mailtje te sturen naar info@deleesfabriek.nl of info@deleesfabriek.be. Dan nemen wij z.s.m. contact met jou op.

Birk – Jaap Robben – Uitgeverij de Geus
Boy – Wietske Versteeg – Uitgeverij Prometheus
Dagpauwoog – Eva Meijer – Uitgeverij Cossee
De afvallige – Jan van Aken – Uitgeverij Querido
De consequenties – Nina Weijers – Uitgeverij Atlas Contact
De dolfijnen – Job Breemer ter Steege – Uitgeverij Passage
De huisvriend – Bertram Koeleman – Uitgeverij Atlas Contact
De man van je leven – Arthur Japin – Uitgeverij Arbeiderspers
De nacht van Lolita – Rob Waumans – Uitgeverij Atlas Contact
De parttime junkie – Renée Kelder – Uitgeverij Prometheus
De poolster – Anna Chojnacka – Uitgeverij Luitingh Sijthoff
Feest van het begin – Joke van Leeuwen – Uitgeverij Querido
Het land 32 – Daan Heerma van Voss – Uitgeverij De Bezige Bij
Het leek stiller dan het was – Eva Kelder – Uitgeverij Meulenhoff
Hotel Vertigo – Kees ’t Hart – Uitgeverij Querido
Kalf – Myrthe van de Meer – Uitgeverij The House of Books
La Superba – Ilja Leonard Pfeiffer – Uitgeverij Arbeiderspers
Leeuwenstrijd – Thomas van Aalten – Uitgeverij Nieuw Amsterdam
Luchtvissers – Gerwin van de Werf – Uitgeverij Atlas Contact
Monte Carlo – Peter Terrin – Uitgeverij De Bezige Bij
Pristina – Toine Heijmans – Uitgeverij Atlas Contact
Tankstelle – Auke van Stralen – Uitgeverij Nieuw Amsterdam
Tilt – Michiel Stroink – Uitgeverij Meulenhoff
We zullen niet te pletter slaan – Nina Polak – Uitgeverij Prometheus

Het leek stillerCON_VanDerWerf_08.inddPristina

Geplaatst in Advies op maat, Bibliotheek, Boekhandel, De Leesfabriek, Jongerenliteratuur, Voortgezet onderwijs | Getagged , , , , , , | Een reactie plaatsen

De Jonge Jury Lijst, maar dan echt voor VMBO leerlingen

Na zo ongeveer vijftien jaar was het tijd voor iets anders, vond de organisatie van De Jonge Jury. De selectie (en nog zo wat andere dingen) moest anders… Fair enough. Vernieuwing mag best, niets op tegen als het tenminste een zinvolle wijziging is die een beter resultaat oplevert. Voor mij kwam er zo een eind aan bijna tien jaar tijdens welke ik betrokken was bij de selectie van de kerntitels. Ik ben namelijk niet ingegaan op de uitnodiging om deel te nemen aan de nieuwe selectie omdat ik geen vertrouwen had in een goed eindresultaat van de gevolgde procedure.

Er werd een nieuwe doelgroep geformuleerd: de lijst JJ
moest vooral bruikbaar zijn voor VMBO leerlingen. De selectieprocedure moest dus 20 titels opleveren die meer afgestemd zou zijn op de 60% leerlingen van het Nederlandse voortgezet onderwijs die het VMBO bevolken. Aan 20 experts werd gevraagd om een boekentip, geen bestseller, liefst een nieuw boek, eventueel van een wat minder bekende auteur. Deze vraag leverde dus een lijst op met 20 boeken. Een lijst met bijzondere boeken, zeker. Maar ook een lijst waarin, eerlijk gezegd, niet erg veel terug te vinden is voor leerlingen uit het VMBO. Ik tel 5 boeken die ik inderdaad zelf zou meenemen naar het VMBO. Daarnaast zie ik echter vijf Griffel-boeken (PO) en zes Gouden Lijstboeken. Daarnaast nog eens vier boeken die de afgelopen jaren zeker niet voor het VMBO zouden zijn uitgezocht. Twintig titels kortom, die geen recht doen aan de doelstelling: een lijst die VOORAL bruikbaar is voor het VMBO.

Natuurlijk heeft dat niets met de 20 experts te maken. Ik loop weg met de jeugdige bevlogenheid van Jolanda, ik heb veel respect voor de eigenzinnigheid van Pjotr, ik ben dol op Inge’s enthousiasme en dat van Wim en Jaap en Aukje en … Ik ken ze (bijna) allemaal en ik weet dat ze kundig en betrokken zijn. Maar dat maakt deze lijst van 20 kerntitels nog niet geschikt voor vooral VMBO leerlingen. Ter info: volgens de organisatie wordt de lijst in januari nog aangevuld met de 5 nominaties voor de Gouden Lijst, alsmede met tips van een speciaal Jonge Jury jongerenpanel.

De ‘oude’ selectiecommissie was al jaren burgerlijk ongehoorzaam… Wij stelden elke keer 20 schaduwtitels voor, náást de eigenlijke 20 kerntitels, keurig verdeeld over de leerjaren en de verschillende niveaus, beantwoordend aan de criteria die Stichting Lezen opstelde.

Een beetje burgerlijke ongehoorzaamheid laat ik mij ook nu niet ontzeggen. Daarom hier mijn lijst met twintig titels, met tenminste 60 % “VMBO titels”. Er is natuurlijk een heleboel aan te merken op deze lijst. Dat komt omdat ik deze lijst helemaal zelf heb gemaakt, zónder de pittige discussies met de andere commissieleden, die altijd vooraf gingen aan het bekend maken van de lijsten met kerntitels van de afgelopen jaren…
Enfin, doe ermee wat je goeddunkt, op z’n minst hebben de jongens en meisjes op het VMBO het komende jaar méér keuze. Ter meerdere eer en glorie van een mooi en zinvol leesbevorderingsproject, want dat blijft het.

Billy – Phil Earl – Uitgeverij Callenbach – 2013
Boy Nobody – Allen Zadoff – Clavis Uitgeverij – 2013
Casablanca girl – Gonneke Huizing – Uitgeverij Holland – 2013
Dat stomme boek – Tiny Fisscher – Uitgeverij Holkema & Warendorf – 2013
Echt spel – Caja Cazemier – Uitgeverij Ploegsma – 2013
Eruit! – Marion van de Coolwijk – Uitgeverij De Fontein – 2014
Examendeal – Margje Woodrow – Uitgeverij Gottmer – 2014
Gladiator – zoon van Spartacus – Simon Scarrow – Gottmer – 2013
Het midden van nergens – Yvonne Deinert – LetterRijn – 2014
Het universum tegen Alex Woods – Gavin Extence – Uitgeverij Prometheus – 2013
Keerzijde – Caja Cazemier en Martine Letterie – Uitgeverij Ploegsma – 2014
Lek – Jacobine de Brauw – Uitgeverij Querido – 2013
Love you, miss you – Corien Oranje – Uitgeverij Columbus – 2013
Promille – Helen Vreeswijk – Uitgeverij Manteau – 2013
Rafels van Rio – Gijs Wanders – Uitgeverij Lemniscaat – 2014
Stiefkind- Selma Noort – Uitgeverij Leopold – 2013
Truth or dare – Wieke van Oordt – Uitgeverij Leopold – 2013
Uit de schaduw – Uitgeverij Rom Molemaker – Uitgeverij Holland – 2014
Verdoofd – Cis Meijer – Uitgeverij De Fontein – 2014
Wat als… – Daniëlle Bakhuis – Uitgeverij Ploegsma – 2013

BillyExamendealrafels van rio

Geplaatst in Advies op maat, Bibliotheek, Boekhandel, Voortgezet onderwijs | Getagged , , , | Een reactie plaatsen

De week van de 20 titel lijsten

Aandacht voor leesbevordering is er te over, al kan het altijd beter en meer… Gelukkig is die aandacht er niet alleen in het primair onderwijs, maar tegenwoordig ook steeds meer in het voortgezet onderwijs. Er wordt hard gewerkt om zowel leerlingen als docenten in de breedte te interesseren voor Lezen. En het liefst kijken we dan naar Vrij Lezen. Want als íets goed werkt is het wel in vrijheid een tekst kunnen kiezen die de leerling zelf interesseert, die hij of zij ook echt kán lezen en die niet van boven wordt opgelegd omdat die tekst bv. het minimale (technisch/begrijpend lezen) niveau bevat. Daarom wil ik op deze plaats een lans breken voor de boeken die speciaal voor onze zwakste lezers worden gemaakt. Veelal wordt daar op neergekeken. “Geen echt verhaal”, “geen goede zinsconstructies”, “zo leren ze toch niks…” De denigrerende opmerkingen vliegen je om de oren als je een stapel boeken in je handen hebt waarvan het uitlezen op zich al een prestatie is voor een aantal jongens en meisjes in ons VO. de-jongen-die-vliegtuigen-jatteGingen we er maar zo mee om: een schouderklopje voor de leerlingen die zelfstandig zo’n boek weten uit te lezen en er best nog zo eentje lusten. Daarom hieronder bijna 30 titels, redelijk actueel, een enkeling, bv. van Hanna Bervoets, is zelfs nog niet eens verschenen. Ik geef wat voorbeelden van series en wat voorbeelden van nieuwe titels, een enkele ‘oude’. Via de websites van de betreffende uitgeverijen kunnen jullie nog veel meer vinden. Helaas zijn er een paar series niet meer verkrijgbaar in de boekwinkels, maar hopelijk wel te vinden via de bibliotheken. En hoewel niet helemaal nieuw is het boek van Elise Fontenaille, “De jongen die vliegtuigen jatte”, van Manteau uit 2011 een echte aanrader. Compleet met een website en een facebookpagina erbij…

Mirjam Eppinga De laatste rit Eenv. Comm. Flitsen 2013
Johan van Caeneghem In het donker Eenv. Comm. Flitsen 2013
Dee Phillips De Titanic Eenv. Comm. Heftige historie 2013
Dee Phillips De ontsnapping Eenv. Comm. Heftige historie 2013
Dee Phillips X-factor Eenv. Comm. Picture this 2010 – Uitverkocht
Dee Phillips Gedumpt! Eenv. Comm. Picture this 2010 – Uitverkocht
Spike T. Adams Rotschop NBD Biblion – Fast Lane 2012 – Uitverkocht
Spike T. Adams Racemonsters NBD Biblion – Fast Lane 2012 – Uitverkocht
Fenna de vries De finale Eenv. Comm. Boekenboeien 2013
Marian Hoefnagel Transfer Eenv. Comm. Boekenboeien 2013
Do van Ranst Eline wordt een ster Manteau – Wablieft 2010 – Uitverkocht
Sylvia Vanden Heede Kind vermist Manteau – Wablieft 2010 – Uitverkocht
Inge Bergh Moordgriet De Eenhoorn – Lekker lezen 2013
Marte Jongbloed Mijn zus is verdwenen Van Tricht – Troef reeks 2014
Marte Jongbloed Een tiener als moeder Van Tricht – Troef reeks 2013
Lis van der Geer Eva’s andere leven Van Tricht – Troef reeks 2014
Marian Hoefnagel Drama Eenv. Comm. Reality Reeks 2012
Marian Hoefnagel Doe normaal! Eenv. Comm. Reality Reeks 2012
Marian Hoefnagel Vakantie in Samara Eenv. Comm. Reality Reeks 2013
Catherine Johnson Messcherp Eenv. Comm. Schaduw-reeks 2012
Helen Bird Geen weg terug Eenv. Comm. Schaduw-reeks 2012
Annie van Gansewinkel Vreemdgaan Eenv. Comm. Thuisfront 2014
Annie van Gansewinkel Zat Eenv. Comm. Thuisfront 2010
Athur Conan Doyle Sherlock Holmes Eenv. Comm. Wereldverhalen 2014
Lieneke Dijkzeul De geur van regen Eenv. Comm. Misdadig 2014
Judith Visser Stuk Eenv. Comm. Misdadig 2013
Fayza Oum’Hamed De uitverkorene Eenv. Comm. Leeslicht 2013
Hanna Bervoets Lieve Céline Eenv. Comm. Leeslicht 2014

De laattse rit Stuk Vreemdgaan

Geplaatst in Bibliotheek, Boekhandel, Makkelijk lezen, Voortgezet onderwijs | Getagged , | Een reactie plaatsen

Hoe vrij mag vrij lezen zijn?

Gisteren stond ik in de Amsterdam Arena. Lezen Centraal 014Voor het eerst in mijn leven was ik in een voetbalstadion, en wát voor een. Ik was daar om een lezing te geven tijdens Lezen Centraal 2014 met als thema  “Jongens scoren met lezen!”, vandaar natuurlijk de locatie én mijn aanwezigheid…

In de ochtend werd het Vaders Voor Lezen elftal gepresenteerd, een uitstekende marketingtruc van De Leescoalitie. Daarbij werd benadrukt dat vaders hun jongens toch vooral lekkere, stoere boeken moeten voorlezen die ze liefst samen in de bibliotheek of boekhandel uitzoeken. Die vrije keuze kwam de rest van de dag nog een paar keer terug en daarbij ook de vraag of wat wij ‘vrij lezen’ vinden ook wel echt ‘vrij’ te noemen is.  Zo ook bij de lezing van Peter Zantingh. De jonge auteur van “Een uur en achttien minuten” vertelde  hoe hij als kind in een geletterd gezin, zich van een redelijk normaal lezend kind, via een jeugd met veel voetbal en feest, uiteindelijk ontwikkelde tot een regelmatige lezer, en nu dus zelfs auteur.

Peter vertelde over een schoolbezoek ergens in Noord Holland, waarbij alle leerlingen van de betreffende klas zijn boek hadden gelezen. Heel fijn voor de auteur, 25 of 30 leerlingen, allemaal met jouw boek in de hand. En ook voor de leerlingen zeer zinvol, want het podium van het boek is precies zo’n dorp in Noord Holland met niet veel meer dan een voetbalclub, een snackbar en de jaarlijkse kermis. Dubbel zinvol zelfs, want de thema’s van het boek, rouwverwerking en verlies, liggen daar in Noord Holland voor het oprapen bij het ongekend hoge suïcidepercentage onder jongeren.

Los van de vraag hoe gemotiveerd de leerlingen wel of niet aan het boek begonnen kwam de vraag uit de publiek hoe ‘vrij’ de leerlingen waren geweest in hun keuze van dit boek. Dit werd fijn geïllustreerd door Peter zelf die even inzoomde op een van de leerlingen die het boek op z’n kop vasthield tijdens een groepsfoto! “Dit had ik zelf kunnen zijn, 12 jaar geleden, de leukste van de klas…”.  Hoe zinvol deze leesactiviteit ook is, een echte vrije keuze kon je dit niet noemen was de conclusie van het publiek.

Op het Vathorst College in Amersfoort pakken we dit als volgt aan: alle 4e klassen lezen een boek rondom hetzelfde thema. Het thema van dit voorjaar is ‘rouwverwerking, verlies, afscheid’. De docenten kiezen allereerst vier tot zes boeken die ze presenteren aan hun eigen klas. Het gaat daarbij om de volgende titels:Een uur en achttien minuten

Peter Zantingh, Een uur en achttien minuten
Jan van Mersbergen, De macht over het stuur,
Deniz Kuypers, Dagen zonder Dulci,
Maurits de Bruijn, Broer,
Sidney Vollmer, Alles ruikt naar chocola,
Steef van Gorkum, De twee jaar nadat.

Daarnaast kregen de leerlingen een lijst met meer dan 20 aanvullende, actuele, titels. Titels die niet in de canon staan, die niet zijn ingedeeld door www.lezenvoordelijst.nl , maar titels van actieve,  meest jonge,  tot de verbeelding sprekende auteurs.  En ook hier kun je de vraag stellen of dit wel een ‘vrije’ keuze oplevert, een kleine 30 boeken over hetzelfde thema. Misschien willen de leerlingen helemaal niet lezen over rouw… hoe actueel de boeken of hoe aansprekend de auteurs ook zijn? Wat het wél oplevert gaan we vastleggen. Volgende week vinden er groepsgesprekjes plaats en een dag later wordt een aantal leerlingen geïnterviewd door twee redacteuren van De Leesfabriek. Kijken wat dat oplevert? Binnenkort in dit theater!

Geplaatst in Advies op maat, De Leesfabriek, Jongerenliteratuur, Voortgezet onderwijs | Getagged , , , , | Een reactie plaatsen